ΙΖΗΜΑΤΑ, ΣΤΕΦΑΝΙΑΣ ΟΡΦΑΝΙΔΟΥ & GEORGES SALAMEH

Η έκθεση ΙΖΗΜΑΤΑ παρουσιάζει για πρώτη φορά δύο μακρόχρονα, εν εξελίξει έργα: το CACHE της Στεφανίας Ορφανίδου και το LET US STOP AND WEEP του Georges Salameh. Τα δύο έργα συναντώνται στη διερεύνηση της μνήμης, της λήθης και του αρχείου, εστιάζοντας σε προσωπικές και συλλογικές αφηγήσεις που συνδέονται με τη Μεσόγειο. Ως τόπος υποδοχής, συνάντησης και μετακίνησης, όπου συναντώνται τρεις ήπειροι και διασταυρώνονται αμέτρητες ιστορίες και πολιτισμικά στρώματα, η Μεσόγειος λειτουργεί και για τα δύο έργα ως γεωγραφικός και εννοιολογικός χώρος. Φωτογραφίες, τεκμήρια, αντικείμενα, κείμενα και οπτικοακουστικό υλικό λειτουργούν ως ίχνη μνήμης που έχουν κατακερματιστεί, χαθεί ή παραμείνει αθέατα, αλλά μπορούν να ανακτηθούν και να αποκτήσουν νέο νόημα στο παρόν. Μέσα από διαφορετικές καλλιτεχνικές διαδρομές, η Ορφανίδου και ο Salameh επανεπισκέπτονται αυτά τα θραύσματα, δημιουργώντας νέες συνδέσεις ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό, το παρελθόν και το παρόν.

Το CACHE αποτελείται από φωτογραφίες, βίντεο και ηχητικά έργα. Οι φωτογραφίες, τραβηγμένες σε διαφορετικά σημεία της Ελλάδας και της Μεσογείου, εστιάζουν σε μικρόκοσμους της φύσης χωρίς να προσδιορίζουν τον τόπο. Όπως η ψηφιακή μνήμη «cache» αποθηκεύει και ανακαλεί δεδομένα, έτσι και το έργο λειτουργεί ως πεδίο αποθήκευσης και ανάκλησης, όπου πραγματικές και φαντασιακές αναμνήσεις αποκτούν νέες ερμηνείες και συνδέσεις. Το LET US STOP AND WEEP [Ας σταθούμε και ας θρηνήσουμε] διαμορφώνεται από το 2000 μέσα από εμπειρίες ξεριζωμού, μετανάστευσης και περιπλάνησης στη Μεσόγειο. Εικόνες, έγγραφα, αρχειακό υλικό και αντικείμενα, προσωπικά ή κληρονομημένα, συγκροτούν ένα ιδιότυπο αρχείο οικογενειακής και συλλογικής μνήμης. Εμπνευσμένο από τις περιπλανήσεις του προϊσλαμικού Άραβα ποιητή Imru’l Qais, το έργο προσεγγίζει αυτά τα υλικά ως «ερείπια» ενός αρχείου στο παρόν.

Ο τίτλος ΙΖΗΜΑΤΑ παραπέμπει στα υλικά που κατακάθονται στον βυθό, αλλά και σε όσα συσσωρεύονται στον χρόνο και στη μνήμη: βιώματα, εικόνες, ιστορίες και πολιτισμικά ίχνη. Η Μονή του Αγίου Φραγκίσκου, πρώην έδρα του Αρχαιολογικού Μουσείου Χανίων, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εγκατάστασης, προσθέτοντας τα δικά της υλικά και μνημονικά στρώματα. Έτσι, τα ΙΖΗΜΑΤΑ συγκεντρώνουν θραύσματα που έχουν αποσπαστεί από το αρχικό τους πλαίσιο και έχουν κατακαθίσει στον χρόνο, αναζητώντας τρόπους με τους οποίους το παρελθόν μπορεί να αναδυθεί ξανά, όχι ως σταθερή αφήγηση, αλλά ως πεδίο νέων συνδέσεων και αναγνώσεων.

ΙΖΗΜΑΤΑ

Μεσογειακές ιστορίες βύθισης και ανάδυσης

Στεφανία Ορφανίδου & Georges Salameh

Μονή Αγίου Φραγκίσκου, Χάληδων 28, Χανιά
22 Οκτωβρίου – 7 Νοεμβρίου 2026
ώρες λειτουργίας: 17:00-20:00 [κλειστά Τρίτη 3 Νοεμβρίου ]
είσοδος ελεύθερη

Επιμέλεια
Ιόλη Τζανετάκη

Εγκαίνια
Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, ώρα 18:00-21:00

Διάρκεια έκθεσης
Πέμπτη 22 Οκτωβρίου – Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026

Χώρος διεξαγωγής
Μονή Αγίου Φραγκίσκου, Χάληδων 28, Χανιά

Ωράριο λειτουργίας
Δευτέρα – Κυριακή 17:00 – 20:00
Είσοδος ελεύθερη

Διοργάνωση
Περιφέρεια Κρήτης

Υποστήριξη
Δήμος Χανίων
Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων

Συνεργασία
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων

Αιγίδα
Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ)

Οργάνωση παραγωγής
MeMSéA & Chora Atelier

Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός
Chora Atelier

Γραφιστική επιμέλεια
Blind Studio

Σχεδιασμός ήχου
Δημήτρης Μπαρνιάς

Φωτισμός
Γιώργος Μπομπολάκης

Χορηγοί
Κεραμουργεία AKEK
Οινοποιείο Μανουσάκη
Αρτοποιείο Πλακοπούλου Έλενα
Τυροκομείο Μπαλαντίνος
Κανάρια Events Hall
Raw Sight Lab
Diacon
ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης

Χορηγοί επικοινωνίας
ΕΡΤ Χανίων
Ελληνογαλλικός Σύλλογος Χανίων

~~~~~

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 / ώρα 18:15-18:45
Ο,ΤΙ ΒΥΘΙΣΤΗΚΕ ΕΓΙΝΕ ΙΖΗΜΑ
ξεναγήσεις σε γαλλικά και ελληνικά

Στις 18:15 θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στα γαλλικά από τον Georges Salameh σε συνεργασία με τον Ελληνογαλλικό Σύλλογο Χανίων, και παράλληλη ξενάγηση στα ελληνικά από την Στεφανία Ορφανίδου. Θα ακολουθήσει η προβολή ΤΑ ΙΖΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ των τριών ταινιών του Georges Salameh με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων.

Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 / ώρα 19:00 – 21:00
ΤΑ ΙΖΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ
προβολή των ταινιών Ιπποδάμεια, Maesmak και Claw Machine
του Georges Salameh σε συνεργασία με το Chania Film Festival.

Οι ταινίες Maesmak (20’, 2008), Claw Machine (14’, 2023) και Ιπποδάμεια (17’, 2023) εκφράζουν τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την ιστορία στο σήμερα και τα ιζήματα που αφήνει πίσω της για το μέλλον. Με διαφορετικές και μη συμβατικές μορφές έκφρασης, οι τρεις ταινίες ανασύρουν ιστορίες αστάθειας, ύφεσης και εκτοπισμού, ιχνηλατώντας τον ξεριζωμό και τα διαδοχικά κύματα μετανάστευσης. Μέσα από αυτά, νέοι προορισμοί αναδύονται και με τη σειρά τους ρέουν προς τη λήθη.

Μετά το τέλος της προβολής θα ακολουθήσει συζήτηση με τον σκηνοθέτη Georges Salameh και τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, Ματθαίο Φραντζεσκάκη.

Πέμπτη 29 Οκτωβρίου & Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 / ώρα 18:30 – 20:00
ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΣ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ
αφηγηματική performance από τον Georges Salameh

Το ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΣ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ είναι μια συμμετοχική παράσταση και εγκατάσταση βασισμένη στην αφήγηση. Το έργο αποτελείται από ένα σύνολο σύντομων και εκτενών ιστοριών, που αντλούνται από εμπειρίες ξεριζωμού και μετανάστευσης. Εμπνέεται από τις περιπλανήσεις του Imru’l Qais, νομάδα Άραβα βασιλιά και ποιητή, συγγραφέα ενός από τα επτά περίφημα «κρεμαστά ποιήματα» της προϊσλαμικής εποχής, γνωστής ως Τζαχιλίγια.

Το ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΣ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ συγκεντρώνει εικόνες, έγγραφα, αρχεία, κείμενα, οπτικοακουστικό υλικό και αντικείμενα, τα οποία τοποθετούνται πάνω σε ένα κεντρικό τραπέζι και διασκορπίζονται στον χώρο. Όλα τα υλικά είτε δημιουργήθηκαν από τον Salameh είτε κληρονομήθηκαν από τους προγόνους του. Τα περισσότερα δεν κατέχουν αναγνωρισμένη θέση στην ιστορία. Αποκομμένα από κάθε σαφή σχέση αιτίου και αποτελέσματος, παραμένουν εγκλωβισμένα στη δική τους πραγματικότητα, φθείρονται και αποσυντίθενται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Υπό αυτή την έννοια, αποτελούν τα ερείπια ενός στοχασμού πάνω στις απαρχές και τις περιπλανήσεις στη Μεσόγειο.

Μισή ώρα πριν από κάθε δρώμενο θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση από τους καλλιτέχνες.

Επιπλέον ξεναγήσεις θα πραγματοποιηθούν από τους καλλιτέχνες
την Κυριακή 25 Οκτωβρίου και την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026, ώρα 19:00.

~~~~~

ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ

μεταξύ 12:00-13:00

Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026
Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026
Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026
Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026

* H Στεφανία Ορφανίδου είναι ARTWORKS Fellow (2020)